23 EKI 2018 / Yazar: Erkin Çakar
GES’ler İçin Emre Amadelik Hesabı

Güneş enerjisi santralinizin (GES) emre amadelik hesabını nasıl yapıyorsunuz?

Emre amadelik, önemli performans göstergelerinden biri olmakla beraber, santral için hizmet veren işletme ve bakım hizmetlerinin kalitesini doğrudan göstermektedir. Peki, bu hesaplama nasıl yapılmalıdır?

GES’lerde enerji üretimi güneş panellerinde gerçekleşmekte ve diziler üzerinden eviricilere oradan da trafolara gelmektedir. Santral çapında yaşanan arızaların dışında, paneller özelinde de bozunumlar yaşanabilmektedir. Bu sebeplerden ötürü, GES’lerde emre amadelik hesabı yapılırken, yaşanan bütün bozunumlar ve arızalar dikkate alınmalı ve emre-amadelik koşullarına uygun şekilde hesap yapılmalıdır.

Kapasite faktöründen farklı olarak, emre amadelik hesabı üretilen enerji üzerinden değil, zaman üzerinden yapılmalıdır. Emre amadelik oranı basitçe, GES’in gerçekleşen çalışma zamanı ile GES’in çalışabileceği zamanın birbirine oranıdır.

Formülize etmek gerekirse,

Emre Amadelik

  • GÇZ = Ges’in gerçekleşen toplam çalışma zamanı (saat)
  • ÇZ = Ges’in çalışabileceği toplam zaman (saat)
  • GAZ = Ges’in gerçekleşen toplam arıza zamanı (saat)

GES’in gerçekleşen çalışma zamanı hesap edilirken, GES’e ait her modülün, veri alınabilen her dizinin zaman ağırlığının belirlenmesi gerekir. Bu ağırlık, modülün standart test koşullarında (STC) üretebileceği maksimum enerji ile GES’in STC koşullarında üretebileceği maksimum enerjinin oranlanması ile hesap edilir. Solarify, modüllerin (Güneş paneli, Güneş dizileri ve eviriciler) zaman ağırlıklarını marka ve model bilgisine göre otomatik hesaplamaktadır.

Zaman ağırlıkları hesap edildikten sonra, modüllerin, emre amadelik incelemesi yapılan zaman aralığında çalışıp çalışmadığı tespit edilir. Bu noktada, performans oranı ve kapasite faktöründen farklı olarak, modülün hangi performansla üretim yaptığına bakılmaz. Modüllerin çalışmama süreleri tespit edilip, zaman ağırlıklarıyla çarpılarak GES’in gerçekleşen çalışmama zamanı bulunur.

Gerçekleşen Toplam Arıza Zamanı

  • ZA = Zaman ağırlığı, her modül için ayrı hesaplanan katsayı
  • MAZ = Modül arıza zamanı, modülün çalıştığı birim zaman (saat)
  • MS = Modül sayısı
  • GAZ = Ges’in gerçekleşen toplam arıza zamanı (saat)

GES’in çalışabileceği zamanın hesaplanması için, ışınım sensörü verilerine bakılmaktadır. Belirli değerlerin üzerinde ışınım aldığı bütün sürelerde, GES’in çalışabiliyor olması beklenir. Bu belirli değerler, Solarify izleme sisteminin kullanıcıları tarafından belirlenebilmektedir.

Ges’in Çalışabileceği Toplam Zaman

  • BİS = Belirli ışınım sınırları (w/m2)
  • IZ = Gerçekleşen ışınım zamanı (saat)
  • ID = ışınım değeri (w/m2)

Gerekli verilerin toplanmasından sonra, aşağıdaki formül izlenerek emre amadelik hesabı yapılır, bu veriler Solarify izleme sisteminde istenilen zaman aralıkları için kolaylıkla gözlemlenebilir.

Şebeke kesintileri

Zaman zaman, GES’lerde santral kaynaklı olmayan kesintilerde yaşanmaktadır. Dağıtım şebekesi kaynaklı kesintiler gibi bazı kesintilerin gerçek emre amadelik hesabına yansıtılmaması gerekir.

Solarify akıllı raporlama sistemi, Solarify izleme sisteminde yaratılan alarmlardan aldığı bilgilere göre bu tür kesintileri dikkate alarak emre amadelik hesabı yapmaktadır. Ges dışı kesintilerde üretim olamayacağı için sadece payda formülünde değişiklik yapmılaktadır.

DKZ = Dış etki kaynaklı kesinti zamanı (saat)

Gerçek Emre Amadelik

Solarify Akıllı Raporlama Sistemi Emre Amadelik Hesabı